طراحی اتاق سرور استاندارد؛ راهنمای کامل طراحی، تجهیز و اجرای Server Room
مقدمه
تقریباً تمام سرویسهای حیاتی یک سازمان، از فایلهای مالی و سامانههای ERP گرفته تا پایگاههای داده، ایمیل، دوربینهای مداربسته و سامانههای اتوماسیون، روی سرورها اجرا میشوند.
به همین دلیل، محل نگهداری این تجهیزات باید دارای شرایطی باشد که از نظر امنیت، برق، سرمایش، دسترسپذیری و مدیریت مطابق استانداردهای روز طراحی شده باشد.
یک اتاق سرور غیراستاندارد میتواند باعث خرابی تجهیزات، توقف سرویسها و از دست رفتن اطلاعات شود.
اتاق سرور چیست؟
اتاق سرور (Server Room) فضایی اختصاصی برای استقرار تجهیزات فناوری اطلاعات است که شامل:
- سرورها
- تجهیزات شبکه
- Storage
- UPS
- رکها
- تجهیزات امنیتی
- سیستم سرمایش
میشود.
هدف اصلی آن، ایجاد محیطی ایمن و پایدار برای ارائه خدمات فناوری اطلاعات است.
چه سازمانهایی به اتاق سرور نیاز دارند؟
راهاندازی اتاق سرور برای بسیاری از سازمانها ضروری است، از جمله:
- سازمانهای دولتی
- بانکها
- بیمارستانها
- دانشگاهها
- کارخانهها
- شرکتهای نرمافزاری
- هلدینگها
- مراکز تماس
- شرکتهای متوسط و بزرگ
مراحل طراحی اتاق سرور
۱. نیازسنجی
در این مرحله موارد زیر بررسی میشود:
- تعداد سرورها
- تجهیزات شبکه
- ظرفیت ذخیرهسازی
- برنامه توسعه آینده
- تعداد کاربران
- سطح دسترسپذیری موردنیاز
۲. انتخاب محل مناسب
اتاق سرور باید:
- دور از منابع رطوبت باشد.
- در طبقات دارای استحکام مناسب قرار گیرد.
- از تردد عمومی دور باشد.
- امکان توسعه داشته باشد.
- به سیستم برق پایدار دسترسی داشته باشد.
۳. طراحی جانمایی تجهیزات
در طراحی رکها باید موارد زیر رعایت شود:
- مسیر حرکت هوا
- دسترسی برای تعمیرات
- مدیریت کابل
- توسعه آینده
- فاصله مناسب بین رکها
تجهیزات اصلی اتاق سرور
رک (Rack)
رک محل نصب تجهیزات است.
ویژگیها:
- تهویه مناسب
- مدیریت کابل
- قفل امنیتی
- تحمل وزن بالا
- امکان نصب تجهیزات جانبی
UPS
برای جلوگیری از خاموش شدن تجهیزات هنگام قطع برق استفاده میشود.
UPS باید بر اساس:
- توان مصرفی
- زمان Backup
- قابلیت توسعه
انتخاب شود.
سیستم سرمایش
یکی از مهمترین بخشهای اتاق سرور است.
راهکارهای رایج:
- Precision Cooling
- InRow Cooling
- اسپلیت مخصوص اتاق سرور
- سنسور دما و رطوبت
سیستم اعلام و اطفای حریق
استفاده از سیستمهای گازی مانند FM-200 یا Novec 1230 باعث خاموش شدن آتش بدون آسیب به تجهیزات الکترونیکی میشود.
کابلکشی ساختیافته
کابلکشی باید بر اساس استانداردهای بینالمللی انجام شود.
ویژگیها:
- برچسبگذاری
- مدیریت کابل
- جداسازی کابل برق و دیتا
- مستندسازی
امنیت اتاق سرور
امنیت فیزیکی
- کنترل تردد
- کارت یا اثر انگشت
- دوربین مداربسته
- قفل رک
- ثبت ورود و خروج
امنیت محیطی
- سنسور دود
- سنسور نشت آب
- سنسور دما
- سنسور رطوبت
استانداردهای طراحی
مهمترین استانداردها عبارتاند از:
- TIA-942
- ANSI/BICSI 002
- ISO/IEC 27001
- IEC 60364 (برق)
- ASHRAE (سرمایش)
رعایت این استانداردها باعث افزایش قابلیت اطمینان و کاهش هزینههای نگهداری میشود.
اشتباهات رایج
- استفاده از کولر معمولی
- نبود UPS مناسب
- کابلکشی نامنظم
- نداشتن سیستم اطفای حریق
- پیشبینی نکردن توسعه آینده
- نبود مستندات
- استفاده از رک غیراستاندارد
هزینه اجرای اتاق سرور
هزینه طراحی و اجرای اتاق سرور به عوامل مختلفی بستگی دارد:
- متراژ اتاق
- تعداد رکها
- تعداد سرورها
- نوع تجهیزات شبکه
- ظرفیت UPS
- سیستم سرمایش
- سیستم اعلام و اطفای حریق
- سطح امنیت
- میزان افزونگی (Redundancy)
به همین دلیل، برآورد هزینه باید پس از بازدید فنی و نیازسنجی انجام شود.
خدمات طراحی اتاق سرور در ایمارت
ایمارت خدمات زیر را ارائه میدهد:
- مشاوره و نیازسنجی
- طراحی معماری اتاق سرور
- طراحی برق و UPS
- طراحی سیستم سرمایش
- اجرای کابلکشی ساختیافته
- نصب رک و تجهیزات
- طراحی سیستم امنیتی
- مستندسازی کامل
- تست و راهاندازی
- پشتیبانی و نگهداری
سوالات متداول
تفاوت اتاق سرور و مرکز داده چیست؟
اتاق سرور برای میزبانی تجهیزات یک سازمان طراحی میشود، در حالی که مرکز داده معمولاً دارای زیرساخت گستردهتر، افزونگی بیشتر و ظرفیت بالاتری برای ارائه سرویس به چندین سامانه یا سازمان است.
آیا استفاده از کولر گازی معمولی برای اتاق سرور مناسب است؟
خیر. تجهیزات فناوری اطلاعات به دما و رطوبت کنترلشده نیاز دارند و در بسیاری از پروژههای حرفهای از سیستمهای سرمایش دقیق (Precision Cooling) استفاده میشود.
هر چند وقت یکبار باید تجهیزات اتاق سرور بررسی شوند؟
بازدید دورهای، تست UPS، کنترل دما و رطوبت، بررسی کابلها، وضعیت رکها و تجهیزات امنیتی باید بهصورت منظم و بر اساس برنامه نگهداری پیشگیرانه انجام شود.
Call To Action (CTA)
اگر سازمان شما قصد راهاندازی یا نوسازی اتاق سرور را دارد، تیم ایمارت از مرحله مشاوره و طراحی تا اجرای کامل، تجهیز، مستندسازی و پشتیبانی، زیرساختی استاندارد، ایمن و قابل توسعه برای کسبوکار شما فراهم میکند.
