Active Directory چیست؟
مقدمه
در سازمانهایی که دهها یا صدها کاربر، رایانه، سرور و تجهیزات مختلف وجود دارد، مدیریت کاربران و کنترل دسترسی بهصورت دستی تقریباً غیرممکن است.
مایکروسافت برای حل این مشکل Active Directory (AD) را معرفی کرد؛ سرویسی که امکان مدیریت متمرکز کاربران، رایانهها، سرورها، سیاستهای امنیتی و منابع شبکه را فراهم میکند.
امروزه Active Directory یکی از اصلیترین اجزای زیرساخت فناوری اطلاعات در سازمانهای متوسط و بزرگ محسوب میشود.
Active Directory چیست؟
ActiveDirectory یک سرویس دایرکتوری (Directory Service) است که اطلاعات مربوط به کاربران، گروهها، رایانهها، چاپگرها، سرورها و سایر منابع شبکه را در یک پایگاه داده متمرکز نگهداری میکند.
این سرویس به مدیران شبکه اجازه میدهد:
- کاربران را ایجاد یا حذف کنند.
- دسترسیها را کنترل کنند.
- سیاستهای امنیتی را اعمال کنند.
- ورود کاربران به سامانهها را مدیریت کنند.
- تجهیزات را بهصورت متمرکز مدیریت نمایند.
Domain چیست؟
Domain مجموعهای از کاربران، رایانهها و منابعی است که تحت مدیریت یک ActiveDirectory قرار دارند.
تمام کاربران عضو Domain میتوانند با یک حساب کاربری به منابع مجاز سازمان دسترسی پیدا کنند (Single Sign-On).
Domain Controller چیست؟
Domain Controller یا DC سروری است که سرویس ActiveDirectory روی آن نصب شده است.
وظایف اصلی DC:
- احراز هویت کاربران
- مدیریت دسترسی
- ذخیره اطلاعات Domain
- اجرای Group Policy
- هماهنگی با DNS
در سازمانهای بزرگ معمولاً بیش از یک Domain Controller برای افزایش دسترسپذیری راهاندازی میشود.
اجزای اصلی Active Directory
Forest
بزرگترین ساختار منطقی ActiveDirectory که میتواند شامل چندین Domain باشد.
Tree
مجموعهای از Domainهای مرتبط که ساختار سلسلهمراتبی دارند.
Organizational Unit (OU)
برای دستهبندی کاربران، رایانهها و گروهها استفاده میشود.
نمونه OU:
- مدیریت
- مالی
- منابع انسانی
- فناوری اطلاعات
- فروش
Group
گروهها برای مدیریت سادهتر مجوزها ایجاد میشوند.
بهجای تعریف دسترسی برای هر کاربر، دسترسی به گروه اختصاص داده میشود.
Group Policy چیست؟
Group Policy یا GPO مجموعهای از قوانین است که بهصورت متمرکز روی کاربران و رایانهها اعمال میشود.
نمونه سیاستها:
- محدود کردن نصب نرمافزار
- تغییر رمز عبور دورهای
- غیرفعال کردن USB
- تنظیمات فایروال
- نصب خودکار نرمافزار
- اعمال تنظیمات امنیتی
DNS در Active Directory
Active Directory وابستگی زیادی به DNS دارد.
DNS وظیفه دارد:
- Domain Controller را پیدا کند.
- سرویسهای Domain را معرفی کند.
- فرآیند ورود کاربران را تسهیل کند.
به همین دلیل، پیکربندی صحیح DNS برای عملکرد پایدار Active Directory ضروری است.
LDAP چیست؟
LDAP یا Lightweight Directory Access Protocol پروتکلی برای دسترسی به اطلاعات موجود در Active Directory است.
بسیاری از سامانههای سازمانی مانند:
- ERP
- CRM
- اتوماسیون اداری
- سامانه حضور و غیاب
- پرتال سازمانی
از LDAP برای احراز هویت کاربران استفاده میکنند.
مزایای استفاده از Active Directory
- مدیریت متمرکز کاربران
- افزایش امنیت
- کاهش خطاهای مدیریتی
- اعمال سیاستهای یکپارچه
- مدیریت تجهیزات
- احراز هویت متمرکز
- افزایش بهرهوری تیم فناوری اطلاعات
- پشتیبانی از Single Sign-On
بهترین روشهای پیادهسازی
برای داشتن زیرساختی پایدار و قابل توسعه:
- طراحی ساختار OU بر اساس واحدهای سازمانی
- تعریف گروههای امنیتی استاندارد
- استفاده از حداقل دو Domain Controller
- پیادهسازی Group Policy بهصورت مرحلهای
- تهیه نسخه پشتیبان از Active Directory
- مانیتورینگ وضعیت Replication
اشتباهات رایج
- استفاده از یک Domain Controller
- طراحی نامناسب OU
- اعطای دسترسی مستقیم به کاربران
- نبود سیاستهای رمز عبور
- مستندسازی ناقص
- غیرفعال نکردن حساب کاربران خروجی
- عدم بهروزرسانی Windows Server
کاربردهای Active Directory
در سازمانهای مختلف از ActiveDirectory برای مدیریت:
- کاربران
- سرورها
- چاپگرها
- فایلسرورها
- سامانههای مالی
- ERP
- CRM
- ایمیل سازمانی
- VPN
- Wi-Fi سازمانی
استفاده میشود.
خدمات Active Directory در ایمارت
ایمارت خدمات زیر را در حوزه زیرساخت مایکروسافت ارائه میدهد:
- طراحی ساختار Domain
- نصب و راهاندازی Active Directory
- طراحی OU و Group Policy
- راهاندازی DNS و DHCP
- پیادهسازی Replication
- مهاجرت Domain
- ارتقای Windows Server
- یکپارچهسازی با سامانههای سازمانی
- پشتیبانی و مانیتورینگ
سوالات متداول
آیا ActiveDirectory فقط برای سازمانهای بزرگ مناسب است؟
خیر. حتی سازمانهای کوچک با ۲۰ تا ۳۰ کاربر نیز از مدیریت متمرکز کاربران و سیاستهای امنیتی Active Directory بهرهمند میشوند.
آیا ActiveDirectory فقط روی Windows Server اجرا میشود؟
بله. Active Directory Domain Services (AD DS) یکی از نقشهای Windows Server است، هرچند کاربران با سیستمعاملهای دیگر نیز میتوانند به Domain متصل شوند.
آیا میتوان نرمافزارهای سازمانی را به ActiveDirectory متصل کرد؟
بله. بسیاری از سامانههای سازمانی از طریق LDAP یا SSO با Active Directory یکپارچه میشوند و کاربران با همان حساب سازمانی وارد نرمافزارها میشوند.
Call To Action (CTA)
اگر سازمان شما به مدیریت متمرکز کاربران، افزایش امنیت، پیادهسازی Active Directory، طراحی Domain یا یکپارچهسازی سامانهها با زیرساخت مایکروسافت نیاز دارد، تیم ایمارت آماده طراحی، اجرا و پشتیبانی کامل این زیرساخت برای کسبوکار شماست.
مقالات مرتبط
- خدمات شبکه، مراکز داده و اطلاعرسانی
- طراحی شبکه سازمانی
- مرکز داده (Data Center)
- مجازیسازی سرور
- Active Directory چیست؟
- Storage (SAN و NAS)
- Backup و Disaster Recovery
- مانیتورینگ شبکه
- امنیت شبکه سازمانی
- طراحی اتاق سرور
- خدمات مشاوره و نظارت بر اجرای پروژههای IT